أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

461

قانون ( فارسى )

غذاى بيمار بايد بندآورنده و بوسيله برف سرد شده باشد و از قبيل آب‌غوره باشد . براى بند آمدن اسهال تحريك قى بوسيلهء آب گرم بد نيست و همچنين اگر دست و پاهاى بيمار را در آب گرم فروكنند تا سرما نخورد برايش سودمند است . اگر بيمار بر اثر اسهال زياد غش كند بايد او را از شراب منع كرد . اگر همهء اين معالجات كارى از پيش نبرد ، بيمار بايد به مواد مخدر پناه ببرد و معالجات شديدى را كه در مبحث منع اسهال توضيح داده شده است به كار بندد . طبيب بايد در آماده كردن قرص‌ها و گردهاى بندآور ( قابض ) پيش‌بينىهاى لازم به عمل آورد و قبل از موقع آنها را تهيه كند و در انجام اماله و ابزار تنقيه آمادگى بسزا داشته باشد . فصل هشتم - داروى مسهل بىاثر هرگاه داروى مسهل تاثيرى نكرد و حتى موجب پيدايش شكم‌درد ، تشويش و پريشانى و سردرد و كش دادن و خميازه شد بايد به اماله و شياف‌هاى شناخته شده پناه برد . بايد به اندازه سه كرمات « 248 » كندر را در آب ولرم حل كرد تا بيمار از آن بنوشد . شايد خوردن مواد بندآورنده ، داروها را به كار اندازد . بيمار بايد روى دوا ميوه‌هائى مانند سيب و به تناول كند كه دهانهء معده و قسمت‌هاى پائين را فشار مىدهد و دل بهم‌خوردگى را بازمىدارد و دارو را كه رو به بالاست پائين مىآورد و مزاج را نيرو مىبخشد . ليكن اگر از اماله نتيجه‌اى حاصل نشد و عوارض نامطلوب مانند تمدد در تن و برجستگى در چشم پيدا شد و حركت بسوى بالا بود حتما بايد رگ زدن انجام گيرد . هرگاه دارو ايجاد اسهال نكرد و عوارض نامطلوب روى نداد باز بهتر آن است كه رگ‌زنى انجام گيرد و لو اينكه بعد از دو يا سه روز باشد ، زيرا اگر رگ‌زنى انجام نگيرد بيم آن مىرود كه خلطها به سوى برخى از اندام‌هاى اصلى به حركت درآيند . فصل نهم - حالات داروهاى مسهل برخى داروهاى مسهل ممكن است خطراتى نيز در بر داشته باشند . اين داروها عبارتند از : خربق سياه ، تربد ( در حالتى كه زياد سفيدرنگ نباشد و از انواع تربدهاى زرد باشد ) ، غاريقون ( در حالتى كه سفيد خالص نباشد و بسياهى بزند ) ، مازريون .

--> ( 248 ) - در نسخه انگليسى چهل گرين ( Grain ) آمده است ، هر گرين برابر 648 % گرم مىباشد .